काठमाडौं, असोज १३ । मुटुको स्वास्थ्यसम्बन्धी जनचेतना फैलाउने र हृदयसम्बन्धी सुस्वास्थ्यलाई प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यले आज नेपालसहित विश्वभर विश्व मुटु दिवस २०२६ विभिन्न जनचेतनामूलक कार्यक्रमहरू आयोजना गरी मनाइँदैछ। विश्व मुटु महासंघको आह्वानमा मनाइने यस दिवसले पछिल्लो समय विशेष गरी २० र ३० वर्षका युवापुस्तामा समेत तीव्र रूपमा बढ्दै गएको मुटु रोगको जोखिमप्रति गम्भीर ध्यानाकर्षण गराएको छ।
विज्ञ चिकित्सकहरूका अनुसार व्यस्त जीवनशैली, अस्वस्थ खानपान, शारीरिक निष्क्रियता, धूम्रपान, उच्च रक्तचाप र दीर्घकालीन मानसिक तनाव मुटु रोगका प्रमुख कारक हुन्। मुटुजन्य रोगहरू विश्वभर मृत्युको प्रमुख कारणमध्ये एक रहेकोले यस वर्षको अभियानले मुटुको धड्कनमा आउने असामान्य परिवर्तन वा छातीको असहजतालाई बेवास्ता नगरी समयमै ध्यान दिनुपर्ने कुरामा विशेष जोड दिएको छ।
मुटुलाई स्वस्थ राख्ने प्रमुख उपायहरू:
सन्तुलित आहार: दैनिक भोजनमा ताजा फलफूल, हरिया तरकारी, पूर्ण अन्न र ओमेगा-३ युक्त खानेकुराको मात्रा बढाउने तथा नुन, चिनी र ट्रान्स फ्याटको सेवन कम गर्ने।
नियमित व्यायाम: मुटुलाई बलियो र तौललाई नियन्त्रणमा राख्न दैनिक रूपमा कम्तीमा ३० मिनेट शारीरिक गतिविधि वा brisk walking गर्ने।
धूम्रपान तथा सुर्तीजन्य पदार्थ त्याग: रक्तनलीलाई क्षति पुर्याउने सुर्तीजन्य पदार्थको कुल सेवनबाट टाढै रहने।
तनाव व्यवस्थापन र निद्रा: योग, ध्यान वा गहिरो सास फेर्ने अभ्यासद्वारा मानसिक तनाव कम गर्ने तथा दैनिक ७ देखि ८ घण्टा गहिरो निद्रा लिने।
नियमित स्वास्थ्य जाँच: उच्च रक्तचाप, मधुमेह र कोलेस्ट्रोलजस्ता जोखिमहरू समयमै पत्ता लगाउन नियमित रूपमा स्वास्थ्य परीक्षण गराउने।
“स्वस्थ मुटु नै खुसी जीवनको आधार हो” भन्ने सन्देशसहित आज विभिन्न अस्पताल, स्वास्थ्य संस्था तथा सामाजिक संघसंस्थाहरूले निःशुल्क स्वास्थ्य शिविर, सचेतना र्याली तथा अन्तरक्रिया कार्यक्रमहरूको आयोजना गरेका छन्। रोकथाम उपचारभन्दा उत्तम हुने भएकाले आजैदेखि आफ्ना दैनिक बानीमा सुधार ल्याउन सबैमा अनुरोध गरिएको छ।
