काठमाडौं, वैशाख १ । वैशाख १ गते अर्थात् नयाँ वर्ष। जब प्रकृतिले आफ्नो पुरानो काँचुली फेरेर नयाँ पालुवा र फूलहरूका साथ मुस्कुराउन थाल्छ, ठिक त्यही समयमा हामी नेपालीहरू पनि नयाँ उत्साहका साथ विक्रम संवत् २०८३ लाई स्वागत गर्दैछौँ।
यो दिन केवल पात्रो फेरिने दिन मात्र होइन, यो त हाम्रा सपनाहरूलाई नयाँ गति दिने र जीवनलाई पुन: परिभाषित गर्ने एउटा पवित्र साइत हो।
हिन्दू शास्त्रअनुसार सूर्यले आफ्नो राशि चक्र पूरा गरी मेष राशिमा प्रवेश गर्ने यो दिन खगोलीय रूपमा पनि अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ। यो समयमा प्रकृतिमा एउटा छुट्टै ताजगी हुन्छ। त्यसैले आजको दिन हामीले के गर्ने त? बिहानै सूर्योदयसँगै उठेर प्राकृतिक जलाशयमा स्नान गर्नु वा घरमै पनि शुद्ध जलले नुहाउनु शारीरिक र मानसिक शुद्धिको प्रतीक हो। घरको सरसफाइ र सजावटले हाम्रो मनमा नयाँ उमङ्ग भर्छ।
यो दिन मठ-मन्दिरमा गएर पूजा गर्नुको अर्थ भगवानसँग भौतिक सुख माग्नु मात्र होइन, बरु आफूभित्रको नकारात्मकता त्यागेर सत्कर्ममा लाग्ने शक्ति माग्नु हो। नयाँ वर्ष मनाउने हाम्रो आफ्नै मौलिक शैली छ। यो दिन हामीले परिवारका अग्रजहरूबाट आशीर्वाद लिने, मीठो मसिनो खाने र सम्भव भएसम्म असहाय वा भोका प्राणीहरूलाई भोजन गराउने (दान गर्ने) कार्य गर्नु उत्तम मानिन्छ।
नयाँ वर्षमा नयाँ संकल्प त हामी सबैले गर्छौँ, तर ती संकल्पहरू साना र पूरा गर्न सकिने खालका हुनुपर्छ। अर्कोतर्फ, नयाँ वर्षका नाममा पछिल्लो समय बढ्दै गएको विकृतिबाट हामी जोगिनुपर्छ। अत्यधिक मदिरा सेवन, चर्को आवाजमा ध्वनि प्रदूषण र अनावश्यक तडकभडकले हाम्रो संस्कृतिको अपमान गर्छ। आजको दिन कसैको चित्त नदुखाउने र झैझगडाबाट टाढै बस्ने प्रतिज्ञा गर्नुपर्छ। किनकि, वर्षको पहिलो दिन जस्तो बित्छ, त्यसले हाम्रो बाँकी ३६४ दिनको मानसिकतालाई प्रभाव पार्ने जनविश्वास रहेको छ। विश्वभर छरिएर रहेका नेपालीहरूका लागि वैशाख १ गते एकताको कडी हो।
यो दिन हामीले आफ्ना गल्तीहरूबाट पाठ सिक्दै, “विगतलाई समीक्षा र भविष्यलाई स्वागत” गर्नुपर्छ। आफ्ना व्यक्तिगत लक्ष्यहरूसँगै समाज र प्रकृतिको संरक्षणका लागि पनि केही गर्ने संकल्प गरौँ। २०८३ सालले हामी सबैमा सुख, शान्ति र अटल समृद्धिको पालुवा पलाओस्।
