काठमाडौं, भदौ १ । साउन शुक्ल पक्षको पञ्चमी तिथि-चारैतिर हरियाली छाएको, झरीको सिर्जनात्मक सुस्केरा सँगै प्रकृतिको काखमा रमाइरहेको यो मौसममा हिन्दु धर्मावलम्बीहरू हर्षोल्लासका साथ ‘नागपञ्चमी’ पर्व मनाउँछन्। आजको दिन घरका मूल ढोकामा नागको चित्र टाँसेर, दूध र दुबो चढाएर सर्प देवताको पूजा गर्ने हाम्रो प्राचीन मौलिक परम्परा हो।
धर्मशास्त्रीय र लोकविश्वास अनुसार यसरी घरको ढोकामा नागको तस्वीर टाँग्दा घरपरिवारमा सर्प, बिच्छी जस्ता विषालु जीवको मात्र होइन, चट्याङ र आगलागी जस्ता प्राकृतिक प्रकोपको खतराबाट समेत सुरक्षा पाइन्छ भन्ने गहिरो जनविश्वास रहिआएको छ। वैदिक कालदेखि नै चल्दै आएको यो परम्पराले केवल धार्मिक मान्यता मात्र नभई सम्पूर्ण प्राणी र प्रकृतिको संरक्षणप्रतिको हाम्रो सनातनी चेतनालाई पनि दर्साउँछ।
आजको दिन काठमाडौं उपत्यकाका प्रख्यात नागस्थलहरू जस्तै- नागपोखरी, तादहा (टौदह) र नागदह लगायत देशैभरका नाग मन्दिरहरूमा बिहानैदेखि दर्शनार्थी र भक्तजनहरूको घुइँचो लाग्ने गर्दछ।
प्रकृतिका जीवहरूप्रति पनि सद्भाव र सम्मान राख्नुपर्छ भन्ने सन्देश दिने यो पर्व हाम्रो संस्कृति र पर्यावरणबीचको अन्योन्याश्रित सम्बन्धको एक सुन्दर सुत्र हो।
तस्विर स्रोत: भक्तपुर नपा
