काठमाडौं, फागुन १४ । गत भदौमा राजधानीमा भएको जेनजी आन्दोलनका क्रममा प्रदर्शनकारीमाथि घातक गोली प्रहार गर्न तत्कालीन प्रहरी नेतृत्वको सर्वोच्च तहबाटै आदेश दिइएको खुलासा भएको छ। ‘बीबीसी आई इन्भेस्टिगेशन’ ले गरेको एक गहन अनुसन्धानले उक्त दिनको हिंसात्मक दमन योजनाबद्ध र माथिल्लो तहको निर्देशनमा भएको तथ्य फेला पारेको हो।
भदौ २३ गते काठमाडौँमा भएको प्रदर्शनका क्रममा प्रहरीले चलाएको गोली लागेर १७ वर्षीय विद्यार्थी श्रीयम चौलागाईँसहित १९ जना निहत्था नागरिकको ज्यान गएको थियो। उक्त घटनालाई लिएर चौतर्फी आलोचना भइरहेका बेला बीबीसीले प्राविधिक र स्थलगत प्रमाणसहितको खोजमुलक वृत्तचित्र सार्वजनिक गरेको छ।
बीबीसीले प्रमाणहरूको गहन र प्राविधिक विश्लेषण गरेर बनाएकाे यस घटनाका बखत खिचिएका ४ हजारभन्दा बढी भिडिओ क्लिप र तस्बिरहरूको विस्तृत फरेन्सिक जाँच गरिएको दाबी गरेकाे छ भने प्रहरी प्रशासनका गोप्य आन्तरिक दस्तावेज तथा वायरलेस सञ्चार रेकर्डहरूलाई समेत मुख्य आधार बनाइएको छ। अनुसन्धानमा घाइते, मृतकका परिवार र प्रत्यक्षदर्शीका बयानहरू संकलन गर्नुका साथै फिल्डमा खटिएका सुरक्षाकर्मीहरूसँग गरिएको भित्री संवाद र उनीहरूको स्वीकारोक्तिलाई समेत यस वृत्तचित्रमा समेटिएको छ।
अनुसन्धानले देखाएअनुसार, सडकमा खटिएका तल्लो तहका प्रहरीले मात्र नभई मुख्यालय र नेतृत्व तहबाटै “नियतवश घातक बल” प्रयोग गर्न दबाब दिइएको थियो। रिपोर्टमा १७ वर्षीय श्रीयम चौलागाईँको मृत्युको भिडिओ विश्लेषण गर्दै उनलाई ताकेरै गोली हानिएको र सो समयमा स्थिति नियन्त्रण बाहिर नरहेको समेत दाबी गरिएको छ।
यो रिपोर्टले नेपालको सुरक्षा संयन्त्र र लोकतान्त्रिक आन्दोलनमा हुने दमनको एउटा भयावह तस्बिर बाहिर ल्याएको छ, जसले आगामी दिनमा सरकार र सुरक्षा निकायलाई जवाफदेही बनाउन ठूलो दबाब सिर्जना गर्ने देखिन्छ।
