काठमाडौं, असार १ । अमेरिका र इरानबीच हर्मुज जलघाँटी पुनः खोल्ने तथा युद्धविराम विस्तार गर्ने उद्देश्यसहित ऐतिहासिक अन्तरिम सम्झौता भएको छ, जसका कारण विश्व बजारमा तेल र प्राकृतिक ग्यासको आपूर्ति सहज भई ऊर्जा संकट टर्ने र विश्व अर्थतन्त्रमा स्थिरता आउने अपेक्षा गरिएको छ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सम्झौता पूर्ण भएको घोषणा गर्दै हर्मुज जलडमरुमध्यलाई निःशुल्क खुला गर्न र इरानी बन्दरगाहहरूमाथिको अमेरिकी नौसैनिक नाकाबन्दी तत्काल हटाउन अनुमति दिनुभएको छ। कतार र पाकिस्तानको मध्यस्थतामा सम्भव भएको यस सम्झौताको औपचारिक हस्ताक्षर समारोह आगामी जुन १९ मा स्विट्जरल्यान्डमा हुने तय भएको छ। सम्झौताअनुसार इरानले आणविक हतियार प्राप्त नगर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ भने उसको आणविक कार्यक्रम र समृद्ध युरेनियम भण्डारको भविष्यबारे टुङ्गो लगाउन पक्षहरूलाई ६० दिनको समय दिइएको छ। इरानलाई कुनै नगद उपलब्ध नगराइए पनि उनीहरूमाथि लगाइएका प्रतिबन्धहरू फुकुवा हुन सक्नेछन्।
इरानी उपविदेशमन्त्री काजेम घारिबाबादीले हस्ताक्षरपछि मात्रै यो पूर्ण कार्यान्वयनमा जाने स्पष्ट पार्नुभएको छ भने इजरायल र हिजबुल्लाहबीच लेबनानमा जारी हालैको तनावले यो सम्झौतासामु अझै पनि चुनौती खडा गर्न सक्ने जोखिम भने कायमै छ।
